İran’ın eski Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, ABD merkezli Foreign Affairs dergisi için kaleme aldığı yazıda, devam eden İran-ABD gerilimi ve çatışmalara ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
İran’ın ağır saldırılara rağmen pozisyonunu koruduğunu belirten Cevad Zarif, askeri tabloyu diplomatik fırsata çevirmek gerektiğini vurguladı.
İran sahada üstünlük sağladı
Cevad Zarif, İran’ın savaşı başlatan taraf olmadığını ancak mevcut tabloda askeri açıdan avantaj elde ettiğini ileri sürdü. ABD ve İsrail’in saldırılarına rağmen İran’ın siyasi ve askeri yapısının ayakta kaldığını ifade etti.
Cevad Zarif, ABD ve İsrail’in bölgede net bir çıkış stratejisi olmadığını ve çatışmanın giderek maliyetli bir sürece dönüştüğünü savundu.
Trump yönetimine diplomatik teklif
Cevad Zarif, ABD Başkanı Donald Trump’ın artan enerji maliyetleri nedeniyle iç baskı altında olduğunu belirterek bunun diplomasi için fırsat yaratabileceğini söyledi.
Önerisine göre İran, nükleer programında sınırlamaya giderek uranyum zenginleştirme oranını düşürebilir. Buna karşılık tüm yaptırımlar kaldırılmalı ve Hürmüz Boğazı ticarete tamamen açılmalı.
Cevad Zarif ayrıca iki ülke arasında karşılıklı saldırmazlık anlaşması yapılmasını da gündeme getirdi.
Diplomasiye güvensizlik vurgusu
Cevad Zarif, geçmişte ABD’nin nükleer anlaşmadan çekilmesinin ve yaptırımların devam etmesinin İran kamuoyunda diplomasiye olan güveni zedelediğini ifade etti.
Donald Trump’ın müzakere süreçlerinde deneyimli diplomatlar yerine farklı isimlerle ilerlemesini eleştiren Cevad Zarif, bunun süreci zorlaştırdığını dile getirdi.
Bölgesel güvenlik ağı önerisi
Cevad Zarif, çözümün yalnızca İran ve ABD arasında değil, bölge ülkelerini de kapsayan geniş bir güvenlik sistemiyle mümkün olacağını belirtti.
Türkiye, Suudi Arabistan, Irak ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin dahil olacağı bir yapı öneren Cevad Zarif, ayrıca ABD’nin savaşın yarattığı yıkımı telafi etmesi gerektiğini söyledi.
Cevad Zarif, kalıcı barışın ancak karşılıklı tavizlerle sağlanabileceğini vurgulayarak, tarihin en çok barış sağlayan liderleri hatırladığını ifade etti.
