Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi'ne katılmak üzere Çin'in Shenzhen kentinde bir araya geldi.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından APEC liderleri onuruna verilen resmi resepsiyona ilk olarak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ardından ABD Başkanı Donald Trump katılım sağladı. Resepsiyonda yan yana gelen Trump, Putin ve Şi, el sıkışmalarının ardından ayaküstü kısa bir görüşme yaptı. Dünya liderlerinin ağırlandığı resmi resepsiyon menüsünde siyah havyar ve çeşitli ikramlıkların yer aldığı öğrenildi.
Putin ve Trump arasında akşam saatlerinde ikili görüşme beklentisi
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, zirve marjında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasında akşam saatlerinde özel bir ikili görüşme gerçekleştirilmesinin planlandığını duyurdu. Görüşmenin öncelikli gündem maddesini Ukrayna'daki savaşın oluşturması beklenirken, sürenin elvermesi halinde İran'daki son gelişmelerin de masaya yatırılacağı kaydedildi. Peskov, mevcut aşamada Moskova ile Washington arasında kapsamlı müzakerelerin olası görünmediğini, tarafların daha sınırlı bir temas formatı üzerinde durduğunu ifade etti.
Şi Cinping'den Trump'a havalimanında 1970'lerden bu yana bir ilk
Resmi resepsiyon öncesinde ABD Başkanı Donald Trump'ın Shenzhen'e varışında diplomatik protokol açısından dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Shenzhen Bao'an Uluslararası Havalimanı'na iniş yapan Trump'ı bizzat karşıladı.
Çin devlet protokolünde 1970'lerin sonundan bu yana devlet başkanlarının havalimanına giderek konuk liderleri karşılama teamülü uygulanmıyordu. Şi Cinping, bu karşılama ile görev süresi boyunca ilk kez bir ABD başkanını havalimanında ağırlamış oldu. Şi, karşılama sırasında Trump'a hitaben yaptığı konuşmada, "Sizi yeniden Çin’de ağırlamaktan memnuniyet duyuyorum. Çin-ABD ilişkileri, Asya-Pasifik iş birliği ve küresel durum gibi temel meseleler üzerinde sizinle derinlemesine görüş alışverişinde bulunmayı; böylece saygı, adalet ve karşılıklılık temelinde Çin ile ABD arasında yapıcı, stratejik ve istikrarlı bir ilişkiyi ileriye taşımayı dört gözle bekliyorum" ifadelerini kullandı.
Diğer liderlere farklı protokol düzeylerinde karşılama
Zirve için kente gelen diğer liderlerin karşılanmasında ise farklı protokol seviyeleri uygulandı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Komünist Partisi Politbüro Daimi Komitesi Üyesi Cai Qi tarafından karşılanırken, Güney Kore liderini Guangdong eyaletinden üst düzey bir yetkili karşıladı. Diğer ülke temsilcilerinin karşılanmasında da eyalet düzeyindeki yetkililerin görev aldığı bildirildi. Öte yandan Japonya Başbakanı'nın Shenzhen'e varışında uygulanan karşılama protokolünün diğer liderlere oranla daha düşük düzeyde tutulduğu yönündeki iddialar Japon kamuoyunda tartışmalara neden oldu.
Putin zirveye nükleer çantasıyla katıldı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Shenzhen'deki APEC Zirvesi temasları sırasında nükleer çantasını yanında bulundurduğu görüldü. Rusya'da "Çeget" olarak adlandırılan ve ülkenin nükleer kuvvetlerine ilişkin komuta ile iletişim sistemine erişim sağlayan çanta, güvenlik protokolleri kapsamında Putin'e eşlik eden görevliler tarafından taşındı.
Gözler yarınki üçlü zirvede: Yeni bir Yalta Konferansı mı?
Trump, Putin ve Şi'nin yarın gerçekleştirmesi öngörülen üçlü zirvede Ukrayna savaşı, İran meselesi, uluslararası ticaret, yapay zeka ve nükleer silahlar gibi küresel ölçekte kritik başlıkların ele alınması bekleniyor.
Üç liderin Çin'deki bu buluşması, uluslararası kamuoyunda 1945 yılında ABD, Sovyetler Birliği ve İngiltere liderlerinin savaş sonrası dünya düzenini şekillendirdiği Yalta Konferansı ile kıyaslanıyor. Ancak 1945'teki konferansta ortak bir düşmana karşı savaşan müttefik liderlerin bir araya geldiği, Shenzhen'de ise ekonomik, siyasi ve askeri alanlarda rekabet halindeki üç büyük gücün liderinin buluştuğu vurgulanıyor. Zirvenin yeni bir Yalta Konferansı niteliği kazanıp kazanmayacağının, liderlerin Ukrayna, İran, ticaret ve küresel güvenlik başlıklarında varacağı somut uzlaşmalara bağlı olacağı değerlendiriliyor.