YENİ BİR GAZETE - Depremlerin ardından kentlerin yeniden inşası için büyük finansal kaynaklar ayrılırken, yeni konutlar inşa edilip altyapı sistemleri onarılıyor. Ancak afet sonrasında ortaya çıkan ihtiyaçların zaman içinde evrilmesine karşın başlangıçta alınan kararların her zaman bu değişime ayak uyduramayabildiği görülüyor. Antalya Belek Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Tuğba Erdil Dinçel gerçekleştirdiği akademik çalışmada, bu uyumsuzluğu afet sonrası yeniden yapılanmanın en temel sorunlarından biri olarak masaya yatırdı.
"İlk günün ihtiyaçları ile bir yıl sonrasının ihtiyaçları aynı değil"
Araştırmanın temel yaklaşımını değerlendiren Doç. Dr. Erdil Dinçel, deprem anı ile sonraki süreçlerde önceliklerin tamamen farklılaştığına dikkat çekti. İlk günlerde en kritik ihtiyacın güvenli barınma olduğunu vurgulayan Dinçel, aylar geçtikçe kişilerin işine dönebilmesi, çocuklarını okula gönderebilmesi ve günlük yaşamını sürdürebilmesinin öncelik kazandığını ifade etti. Başlangıçtaki anlık ihtiyaçlara göre yapılan planların zamanla değişen koşullara uyum sağlaması gerektiğini belirten Dinçel, aksi takdirde bir sorunu çözerken yenilerinin tetiklenebileceğini kaydetti.
Çözüm önerisi: Yapay zeka destekli Adhocism yaklaşımı
Mevcut sorunların aşılması için "Adhocism" yaklaşımını öneren araştırmacı, tek bir değişmez ana plan yerine yeni bilgilere ve dinamik ihtiyaçlara göre güncellenebilen esnek bir sistem savunuyor. Söz konusu çalışmada ayrıca yapay zeka destekli analiz yöntemleriyle hasar değerlendirmelerinin ve yeniden yapılanma kararlarının çok daha bütüncül bir perspektifle ele alınması hedefleniyor. Çalışmanın ortaya koyduğu en çarpıcı mesaj ise afetlerden sonra yalnızca fiziksel kentleri yeniden kurmanın yetmeyeceği, gelecekte aynı acıların yaşanmaması için planlama anlayışının kökten değiştirilmesi gerektiği oldu.
Doç. Dr. Tuğba Erdil Dinçel Afet Planlama ve Adhocism Raporu
| Süreç / Parametre | İstatistiksel Değer ve Detaylar |
| Akademisyen ve Kurum | Doç. Dr. Tuğba Erdil Dinçel / Antalya Belek Üniversitesi |
| Araştırma Konusu | Afet sonrası yeniden yapılanma ve planlama süreçlerindeki eksiklikler |
| Öne Sürülen Yaklaşım | Adhocism (Dinamik ve esnek karar mekanizması) |
| Süreç Farklılığı | İlk gün barınma önceliği / Aylar sonra iş, eğitim ve günlük yaşam |
| Destekleyici Yöntemler | Yapay zeka destekli hasar analizi ve bütüncül karar modelleri |
| Temel Vurgu | Sadece kenti değil, planlama zihniyetini de değiştirmek gerekiyor |
