Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, COP31 Liderler Zirvesi kapsamında Antalya’da gerçekleştirilen “Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı”na katılarak bir konuşma yaptı. Küresel ölçekte üretilen gıdanın neredeyse yüzde 30’unun israf edildiğine dikkat çeken Emine Erdoğan, çöpe atılan toplam gıdanın yalnızca dörtte biriyle dünyada açlıkla mücadele eden yaklaşık 700 milyon insanın doyabileceğini belirterek mevcut tabloyu ahlaki bir çıkmaz olarak nitelendirdi.
"Bu, bir zihniyet, kültür ve medeniyet krizidir"
Gıda atıklarının küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 10’unu oluşturduğunu ve metan emisyonlarının küresel ısınmanın neredeyse üçte birinin ana kaynağı olduğunu ifade eden Erdoğan, 1950’lerden itibaren yaygınlaşan tek kullanımlık yaşam tarzının dünyayı ağır bir atık yüküyle karşı karşıya bıraktığını vurguladı. Küresel çöpün yüzde 40’ını tek kullanımlık plastiklerin oluşturduğunu ve katı belediye atıklarının 2050 yılına kadar iki katına çıkarak yaklaşık 4 milyar tona ulaşmasının beklendiğini aktaran Erdoğan, "Bu, aslında bir zihniyet krizidir. Aynı anda bir kültür ve medeniyet krizidir. Toplumların, geride bıraktıklarının hesabını yapmadan geleceğe yürüyemeyeceklerinin ispatıdır" ifadelerini kullandı.
Anadolu'dan sıfır atık örneği ve 2035 hedefleri
Bireysel israfın bedelini aç kalan çocukların, köyünü terk etmek zorunda kalan insanların ve yeryüzünden silinen türlerin ödediğini belirten Erdoğan, çözüme ulaşmak için insanların yeniden "nimet" fikriyle buluşması ve doğayı ilahi bir emanet olarak görmesi gerektiğini söyledi. Anadolu kültüründeki "Eskisi olmayanın yenisi olmaz" anlayışının döngüselliğin özünü yansıttığını ifade eden Erdoğan; organik atıkların kompost, gübre veya hayvan yemi ham maddesine dönüştürülmesiyle 2035’e kadar yıllık belediye katı atığı artışının en az yüzde 50 azaltılabileceğini ve döngüsel malzeme kullanım oranının en az yüzde 15’e çıkarılabileceğini kaydetti.
"Hedefler kâğıt üzerinde kalmasın"
Belirlenen sıfır atık hedeflerinin kâğıt üzerinde kalmaması için yerel yönetimlerin, üreticilerin ve vatandaşların sürece dahil olması gerektiğini vurgulayan Emine Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin finansman, teknoloji ve bilgiye erişiminin kolaylaştırılması çağrısında bulundu. Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol’un moderatörlüğünü üstlendiği ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in de bir konuşma yaptığı toplantıya devlet ve hükümet başkanları, bakanlar ve uluslararası kuruluşların temsilcileri katılım sağladı.
