Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026'da imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın Türkiye'deki onay sürecinde yeni bir aşamaya geçildi. TBMM Dışişleri Komisyonunda görüşülen anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi, oy çokluğuyla kabul edildi.
Üç ülke arasında savunma ve güvenlik alanlarındaki iş birliğini derinleştirmeyi hedefleyen anlaşma, ortak tehditlere karşı kolektif caydırıcılık mekanizması oluşturulmasını öngörüyor.
MEKKE ANLAŞMASI KOMİSYONDAN GEÇTİ
TBMM Dışişleri Komisyonu, AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında toplandı.
Toplantıda, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi ele alındı.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü'nün anlaşmanın kapsamına ilişkin sunumunun ardından milletvekilleri değerlendirmelerde bulundu.
Görüşmelerin ardından teklif oy çokluğuyla kabul edildi.
Komisyondan geçen teklifin TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi bekleniyor.
BİR ÜLKEYE SALDIRI ÜÇ ÜLKEYE YAPILMIŞ SAYILACAK
Anlaşmanın en dikkat çeken hükümlerinden biri ortak savunma taahhüdü oldu.
Düzenlemeye göre, taraf ülkelerden birine dışarıdan gerçekleştirilen silahlı saldırı, diğer taraflara da yapılmış kabul edilecek.
Bununla birlikte ortak savunma mekanizmasının otomatik olarak devreye girmesi öngörülmüyor.
Askerî imkân ve yeteneklerin konuşlandırılması dahil alınacak önlemler, taraf ülkelerin kendi anayasal yükümlülükleri ve ulusal mevzuatları doğrultusunda, ortak istişare ve mutabakatla belirlenecek.
Anlaşma kapsamında terörle mücadele, askerî koordinasyon, ortak eğitim ve tatbikatlar ile savunma sanayisinde teknoloji paylaşımı ve ortak üretim alanlarında iş birliğinin artırılması hedefleniyor.
"NATO'NUN YERİNE GEÇMEYECEK"
Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü, komisyondaki sunumunda anlaşmanın herhangi bir ülkeyi hedef almadığını belirtti.
Mekke Anlaşması'nın tamamen savunma odaklı olduğunu vurgulayan Gümrükçü, anlaşmanın Türkiye'nin NATO başta olmak üzere mevcut uluslararası yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını ifade etti.
Gümrükçü, yeni ittifakın Orta Doğu'daki güvenlik ve istikrara sağlayacağı katkılarla NATO ve diğer çok taraflı platformları tamamlayıcı nitelikte olmasının öngörüldüğünü söyledi.
SUUDİ ARABİSTAN VE PAKİSTAN ONAY SÜRECİNİ TAMAMLADI
Anlaşmanın 7 Ağustos 2026 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından Mekke'de imzalandığı hatırlatıldı.
Gümrükçü, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın anlaşmaya ilişkin iç onay süreçlerini tamamladığını ve gerekli resmî bildirimleri yaptığını açıkladı.
Türkiye'deki onay sürecinin tamamlanması için ise kanun teklifinin TBMM Genel Kurulundan geçmesi gerekiyor.
FUAT OKTAY: KOLEKTİF CAYDIRICILIK KALKANI
TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay da görüşmeler sırasında yaptığı konuşmada, Orta Doğu'daki gelişmelerin bölgesel güvenlik açısından önemine dikkat çekti.
Oktay, Mekke Anlaşması'nın bölgede kolektif bir caydırıcılık mekanizması oluşturmayı amaçladığını belirtti.
Anlaşmanın herhangi bir ülkeye karşı saldırı veya yayılmacılık amacı taşımadığını ifade eden Oktay, savunma iş birliğinin bölgesel barış ve istikrarı güçlendirmeyi hedeflediğini söyledi.
