CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, tarım, gıda ve içecek sektörünün 2026 yılının ilk sekiz aylık dış ticaret verilerini değerlendirdi. İhracat ve ithalat rakamları arasındaki artış farkına dikkat çeken Ömer Fethi Gürer, tarım ve gıda sektöründe ithalata dayalı yapının giderek belirginleştiğini ifade etti.
2026 yılının ilk sekiz ayında sektörün ihracatı 21 milyar 190 milyon dolara, ithalatı ise 20 milyar 430 milyon dolara ulaştı. Geçen yılın aynı döneminde 20 milyar 160 milyon dolar olan ihracat yüzde 5,09 artarken, 17 milyar 360 milyon dolar seviyesindeki ithalat yüzde 17,72 yükseldi.
Ömer Fethi Gürer, ihracattaki artışın ithalattaki yükselişin gerisinde kaldığını belirterek, tarım ve gıda sektöründe dışa bağımlılığın devam ettiğini vurguladı. İthalatın büyüme hızının ihracatın üç katından fazla olduğunu belirten Gürer, mevcut tablonun yerli üretim açısından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
İthalat ihracattan daha hızlı büyüyor
Tarım ve gıda sektöründeki dış ticaret rakamlarını değerlendiren Ömer Fethi Gürer, ihracatın sınırlı artışına karşılık ithalatın çok daha hızlı yükseldiğini belirtti. Gürer, bu durumun sektörün üretim kapasitesi ve dış ticaret dengesi bakımından önemli bir gösterge olduğunu ifade etti.
İlk sekiz aylık dönemde ihracat 21 milyar 190 milyon dolara çıkarken ithalatın 20 milyar 430 milyon dolara ulaşması, iki kalem arasındaki farkın dar bir seviyede kalmasına neden oldu. İhracatın yüzde 5,09, ithalatın ise yüzde 17,72 artması, dış alımlardaki yükselişin çok daha güçlü olduğunu ortaya koydu.
Ömer Fethi Gürer, tarım ve gıda alanında ithalata bağımlılığın azaltılması için üreticilerin desteklenmesi ve yerli üretim kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Ağustos ayında ithalat yüzde 34,38 arttı
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ağustos ayına ait dış ticaret verilerine de dikkat çekti. 2026 yılının ağustos ayında tarım, gıda ve içecek sektörünün ihracatı 2 milyar 530 milyon dolar olarak gerçekleşti. Geçen yılın aynı ayında ihracat 2 milyar 300 milyon dolar seviyesindeydi. Böylece ihracatta yüzde 9,61 artış kaydedildi.
Aynı dönemde ithalat rakamları daha hızlı yükseldi. Geçen yıl ağustos ayında 1 milyar 490 milyon dolar olan ithalat, 2026 yılının ağustos ayında 2 milyar 10 milyon dolara çıktı. Bu artış yüzde 34,38 olarak hesaplandı.
Ömer Fethi Gürer, ağustos ayında ihracatın artmasına rağmen ithalatın çok daha yüksek bir hızla büyüdüğünü belirterek, tarım ve gıda sektöründe dışarıdan ürün ve girdi temin etme eğiliminin sürdüğüne dikkat çekti.
Gürer, üretim gücünün artırılması ve tarımsal girdilerin yurt içinde karşılanabilmesi için daha güçlü adımlar atılması gerektiğini ifade etti.
Hayvan yemi ithalatında 1 milyar 225 milyon dolarlık artış
İthalat kalemleri arasında hayvan yemi öne çıktı. CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2026 yılının ilk sekiz ayında hayvan yemi ithalatındaki artışın 1 milyar 225 milyon dolara ulaştığını açıkladı.
Aynı dönemde bitkisel yağ ithalatında 389 milyon dolar, un ithalatında 356 milyon dolar ve canlı hayvan ithalatında 238 milyon dolarlık artış yaşandı. Bu rakamlar, tarımsal üretimin temel girdileri ile hayvancılık alanındaki dış alımların büyüklüğünü ortaya koydu.
Ömer Fethi Gürer, hayvancılıkta yem ihtiyacının önemli bir sorun olmaya devam ettiğini belirterek, hem canlı hayvan hem de hayvan beslemede kullanılan temel girdilerin yurt dışından alınmasının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Gürer, yem maliyetlerinin düşürülmesi ve yerli üretimin artırılması için tarımsal üretim politikalarının güçlendirilmesine ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Soya ve mısır ithalatı milyarlarca dolara ulaştı
Türkiye'nin tarım ve hayvancılıkta kullanılan temel ürünlerdeki ithalat rakamları da dikkat çekti. Ömer Fethi Gürer'in paylaştığı verilere göre, 2026 yılının ilk sekiz ayında 1,6 milyar dolarlık soya fasulyesi, 1,3 milyar dolarlık dane mısır ve 1,1 milyar dolarlık ham ayçiçeği yağı ithal edildi.
Söz konusu üç ürün grubunun toplam ithalat değeri yaklaşık 4 milyar dolara yaklaştı. Tarımsal üretim ve hayvancılık açısından önemli bir yere sahip olan bu ürünler için yapılan harcamalar, sektörün dış tedarik ihtiyacının büyüklüğünü gösterdi.
Ömer Fethi Gürer, tarımda kullanılan temel girdilerin yurt içinde üretilmesinin önemine işaret ederek, ithalata ayrılan kaynakların daha büyük bölümünün yerli üreticiyi desteklemek amacıyla değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Canlı hayvan ithalatındaki artış da gündemde
Canlı hayvan ithalatındaki yükselişin ayrıca ele alınması gerektiğini belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, ilk sekiz ayda bu kalemdeki artışın 238 milyon dolar olduğunu açıkladı.
Ağustos ayında yalnızca sığır ithalatı için 125,1 milyon dolar harcandı. Hayvancılık sektöründe yerli üretimin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Gürer, canlı hayvan ithalatındaki artışın yanı sıra hayvan yemine yönelik dış alımların da önemli bir sorun oluşturduğunu ifade etti.
Hayvan yetiştiriciliğinde kullanılan girdilerin ve canlı hayvanların yurt dışından temin edilmesi, tarım ve hayvancılık sektörünün dış ticaret verilerinde öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Ağustosta üç ithalat kalemine 377,8 milyon dolar ödendi
Ömer Fethi Gürer, ağustos ayındaki ithalat kalemlerine ilişkin verileri de paylaştı. Buna göre, yalnızca soya küspesi, sığır ve rafine palm yağı ithalatı için toplam 377,8 milyon dolar harcandı.
Ağustos ayında soya küspesi ithalatı 137,9 milyon dolar, sığır ithalatı 125,1 milyon dolar, rafine palm yağı ithalatı ise 114,8 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Üç kalemdeki toplam tutarın 377,8 milyon dolara ulaşması, tarım ve gıda sektöründeki dış alımların farklı ürün gruplarında yoğunlaştığını gösterdi. Gürer, bu rakamların yerli üretimin geliştirilmesi ve ithalat ihtiyacının azaltılması bakımından değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
İhracatta şekerli mamuller, un ve beyaz et geriledi
Tarım, gıda ve içecek sektörünün toplam ihracatında artış yaşanmasına rağmen bazı ürün gruplarında düşüş kaydedildi. Ömer Fethi Gürer, 2026 yılının ilk sekiz ayında şekerli mamuller ihracatının 227 milyon dolar, un ihracatının 189 milyon dolar, beyaz et ihracatının 150 milyon dolar ve bakliyat ihracatının 114 milyon dolar gerilediğini açıkladı.
Gürer, toplam ihracattaki yüzde 5,09'luk artışın bütün ürün gruplarında olumlu bir gelişme yaşandığı anlamına gelmediğini belirtti. Bazı önemli tarım ve gıda ürünlerinde dış satışların gerilemesinin sektör açısından dikkate alınması gerektiğini ifade etti.
Şekerli mamullerden una, beyaz etten bakliyata kadar farklı ürün gruplarında görülen düşüşler, ihracat performansının sektörün bütün alanlarında aynı yönde ilerlemediğini ortaya koydu.
Tarım ürünleri ithalatında Brezilya ilk sırada
Türkiye'nin tarım, gıda ve içecek sektöründeki ithalatında ülkelerin payları da açıklandı. CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer'in aktardığı verilere göre, 2026 yılının ilk sekiz ayında Brezilya 2 milyar 590 milyon dolarlık ithalatla ilk sırada yer aldı.
Brezilya'yı 2 milyar 553 milyon dolarla Rusya Federasyonu takip etti. Ukrayna'dan yapılan ithalat 1 milyar 656 milyon dolar, ABD'den yapılan ithalat ise 1 milyar 596 milyon dolar oldu.
Söz konusu rakamlar, Türkiye'nin tarım, gıda ve içecek sektöründe farklı ülkelerden önemli miktarda ürün ve girdi temin ettiğini gösterdi.
İthalata ayrılan kaynak yerli üreticiye aktarılmalı
Tarım, gıda ve içecek sektörünün 2026 yılının ilk sekiz aylık verilerini yeniden değerlendiren Ömer Fethi Gürer, ithalatın ihracata göre daha hızlı yükselmesinin üretim politikaları açısından dikkate alınması gerektiğini söyledi.
İlk sekiz ayda toplam ithalatın 20 milyar 430 milyon dolara ulaştığını hatırlatan Gürer, yalnızca soya fasulyesi için 1,6 milyar dolar, dane mısır için 1,3 milyar dolar ve ham ayçiçeği yağı için 1,1 milyar dolar harcandığını belirtti.
Hayvan yemi ithalatındaki 1 milyar 225 milyon dolarlık artış ile canlı hayvan ithalatındaki 238 milyon dolarlık yükselişe de dikkat çeken Gürer, bu kaynakların daha büyük bölümünün yerli çiftçilere ve üreticilere yönlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Ömer Fethi Gürer, tarım ve gıda sektöründe dışa bağımlılığın azaltılması için yerli üretimin güçlendirilmesi, üreticilerin desteklenmesi ve temel tarımsal girdilerin yurt içinde karşılanmasına yönelik adımların önem taşıdığını kaydetti.
Öne çıkan rakamlar
İhracat: 21,19 milyar dolar
İthalat: 20,43 milyar dolar
İhracat artışı: Yüzde 5,09
İthalat artışı: Yüzde 17,72
Ağustos ihracatı: 2,53 milyar dolar
Ağustos ithalatı: 2,01 milyar dolar
Ağustos ithalat artışı: Yüzde 34,38
Hayvan yemi ithalatındaki artış: 1 milyar 225 milyon dolar
Bitkisel yağ ithalatındaki artış: 389 milyon dolar
Un ithalatındaki artış: 356 milyon dolar
Canlı hayvan ithalatındaki artış: 238 milyon dolar
Soya fasulyesi ithalatı: 1,6 milyar dolar
Dane mısır ithalatı: 1,3 milyar dolar
Ham ayçiçeği yağı ithalatı: 1,1 milyar dolar
Şekerli mamuller ihracatındaki düşüş: 227 milyon dolar
Un ihracatındaki düşüş: 189 milyon dolar
Beyaz et ihracatındaki düşüş: 150 milyon dolar
Bakliyat ihracatındaki düşüş: 114 milyon dolar
