Selamlar…

Dünyanın bir yerinde ormanlar yanıyor, başka bir yerinde insanlar sel sularından kaçıyor. Çevre kirleniyor, sıcaklıklar artıyor, kuraklık hayatımıza daha fazla giriyor.

Hissediyoruz…

Dünyada iklim değişikliğinin nedenleri için pek çok açıklama yapılıyor.

Ama açıklamaların bizi getirdiği temel nokta belli: Petrol, doğalgaz ve kömüre dayalı yaşamımızı değiştirmeden, sera gazı salımlarını ciddi biçimde azaltmadan bu gidişatı durduramayacağız.

Yani nedenin önemli bir kısmını biliyoruz. Çözüm için neler yapılabileceğini de…

Peki, neyi bekliyoruz?

IPCC’nin değerlendirmesine göre, yüzyılın sonundaki küresel sıcaklık artışı, sanayi öncesi döneme kıyasla çok düşük emisyon senaryosunda yaklaşık 1,4°C, orta senaryoda 2,7°C, çok yüksek emisyon senaryosunda ise 4,4°C olabilir.¹

“Birkaç derece için bu kadar endişeye gerek var mı?” diye düşünenler olacaktır.

Ama burada konuştuğumuz, öğleden sonra havanın birkaç derece ısınması değil. Gezegenin ortalaması…

Üstelik bu rakamlar, önümüzde değişmez bir kader olduğunu söylemiyor. Hangi geleceğe doğru gideceğimiz, bugün aldığımız kararlarla şekilleniyor.

Yahu düşünsenize, 2100 yılına geldiğimizde belki de o dönemin insanları bizleri terörist ilan edecekler.

“Sizin yüzünüzden temiz su bulamıyoruz!”

“Bıraktığınız çöpleri topluyoruz!”

“Yaşadığımız şehirlerde sıcaklardan dışarı çıkamıyoruz!”

“Bunların olabileceğini biliyordunuz. Peki, neden devam ettiniz?”

Belki de “Yüz yıl önce bize ateş eden sizlerdiniz” diyecekler.

Gel de cevap ver hadi…

“Biz o zaman biraz daha fazla kazanmak istiyorduk” mu diyeceğiz?

“Konforumuzdan vazgeçmek zordu” mu?

Yoksa herkesin arkasına saklandığı o cümleyi mi kuracağız:

“Ben tek başıma ne yapabilirdim?”

Elbette bir kişinin sorumluluğuyla bir şirketin, bir belediyenin ya da bir devletin sorumluluğu aynı ölçekte olamaz. Ancak bu fark, herkesin kendi payını başkasına bırakabileceği anlamına da gelmez.

Bu konu siyaset üstü bir konu. Bir seçim dönemine sığdırılacak kadar kısa vadeli de değil. Bugünün kararlarıyla gelecek kuşakların yaşam koşulları arasındaki bağdan söz ediyoruz.

Yeri gelmişken söylemeden geçemeyeceğim, Antalya’da gerçekleşen COP31, bu ortak bilincin güçlenmesi ve somut adımlara dönüşmesi açısından oldukça teşvik edici bir fırsat…Yine de gerçeklerin bir gölgesi olarak değerlendirilebilir…Ciddi tedbirlerin tüm dünya ülkelerince, ortak bir bilinçle uygulanması gerekiyor…

Tüm dünya insanlarının, hukuki güvenceler ve ortak sorumluluklar eşliğinde bir bilinçte buluşması gerekiyor.

Peki, umut var mı?

Var.

Üstelik elimizde ortak hareket etmenin işe yaradığını gösteren bir örnek bulunuyor: Ozon tabakası. Yıllarca büyük bir tehlike olarak konuştuğumuz bu konuda alınan uluslararası önlemler sonuç veriyor. Dünya Meteoroloji Örgütü’nün Eylül 2026 açıklamasına göre, 2025’te Antarktika üzerindeki ozon deliği son on yılların en küçüklerinden biriydi.²

Demek ki insanlık, ortak bir tehlike karşısında kurallar koyabiliyor ve sonuç alabiliyor.

Şimdi aynı kararlılığı iklim için gösterebilmek gerekiyor.

Yenilenebilir enerji bu mücadelede büyük bir ışık. Fakat artık yalnızca güneş paneli kurmaktan, rüzgâr türbini dikmekten söz etmiyoruz. Üretilen elektriğin ihtiyaç duyulduğu saatlerde kullanılabilmesi için batarya depolama sistemleri de hızla yaygınlaşıyor. Gündüz üretilen güneş elektriğini akşam kullanabilmek, dönüşümün önemli bir parçası.³

Yerin derinliklerindeki ısıya ulaşmak için geliştirilen yeni nesil jeotermal yöntemler de umut veriyor. Henüz erken aşamadaki bu teknolojiler, günün her saatinde enerji sağlayabilecek kaynakları daha geniş alanlarda kullanmayı hedefliyor.⁴

Bir de çok gösterişli görünmeyen, fakat doğrudan hayatımıza dokunan çözümler var: İyi yalıtılmış binalar, verimli ısıtma ve soğutma sistemleri, ısı pompaları… Bunlar için gelecekte yapılacak büyük bir buluşu beklememiz gerekmiyor. Bugün kullanabildiğimiz imkânlar var.⁵

Düşünsenize, bir yandan daha fazla enerji üretmeye çalışırken diğer yandan ürettiğimiz enerjiyi kötü tasarlanmış binalarda harcıyoruz.

Sadece üretimi artırmakla yetinebilir miyiz?

Türkiye açısından da umut veren gelişmeler var. Ancak rakamları doğru okumamız gerekiyor. 2025’te elektrik üretiminde rüzgar ve güneşin toplam payı Türkiye’de yüzde 22’ye ulaştı. AB’de bu oran yüzde 30. Türkiye’de kömürün payı ise hâlâ yüzde 34. İlerlememiz değerli; önümüzdeki işi de açıkça gösteriyor.^{6, 7}

Bu dönüşümü şehirlerimizin içinde de düşünmeliyiz. Gölgesinde yürünebilen sokaklar, suyu koruyan uygulamalar, erişilebilir toplu taşıma, yaz sıcağında yaşanabilen evler…

İklim meselesi, evimizin penceresinde, su faturamızda, yürüdüğümüz sokakta da karşımıza çıkıyor.

İnanıyorum ve istiyorum ki 2100 yılına geldiğimizde, enerjisini daha temiz kaynaklardan üreten, doğasını koruyan ve gelecek kuşaklara karşı sorumluluğunu yerine getirmiş bir ülke olalım.

Tarih önünde verebileceğimiz bir cevabımız olsun.

Çünkü mesele yalnızca dünyada ne kadar yaşadığımız değil, bizden sonrakilere nasıl bir dünya bıraktığımız.

Başlığa dönersek…

Evrenin teröristi gerçekten Dünya mı?

Yoksa onun üzerinde kurduğumuz hayatın bedelini, bizden sonra yaşayacak insanlara ödeten bizler miyiz?

COP31’in ülkemiz ve dünya için hayırlara vesile olmasını diliyorum.